هدرز انجین آرتز پژو 206 207 TU3

نقد و بررسی

هدرز انجین آرتز پژو 206 207 TU3 تیپ 2 و 3 1400cc

موتور TU3 یکی از شناخته‌شده‌ترین پیشرانه‌های مورد استفاده در خانواده پژو 206 است که بیشتر با پژو 206 تیپ 2 و تیپ 3 شناخته می‌شود. این موتور 1.4 لیتری به دلیل هزینه نگهداری قابل‌قبول و ساختار نسبتاً ساده، برای استفاده روزمره مناسب است؛ اما توان محدود آن، به‌خصوص هنگام حرکت در سربالایی، استفاده از کولر یا حضور چند سرنشین در خودرو، برای بسیاری از رانندگان محسوس است.

هدرز انجین آرتز پژو 206 و 207 TU3 برای بهبود مسیر خروج گازهای حاصل از احتراق و جایگزینی منیفولد دود استاندارد موتور TU3 طراحی شده است. این قطعه با استفاده از رانرهای مجزا، قطرهای محاسبه‌شده و کالکتور ادغام‌شونده، تلاش می‌کند تخلیه دود از سیلندرها را منظم‌تر کرده و بخشی از محدودیت مسیر خروجی موتور را کاهش دهد.

طبق اطلاعات اعلام‌شده توسط انجین آرتز، این هدرز به‌طور اختصاصی برای پژو 206 تیپ 2 و تیپ 3 طراحی شده و می‌تواند به افزایش راندمان موتور در حدود 6 اسب‌بخار کمک کند. همچنین دو محل برای نصب سنسور اکسیژن روی آن در نظر گرفته شده است تا با آرایش‌های مختلف سیستم مدیریت موتور سازگاری مناسب‌تری داشته باشد.

این محصول برای افرادی مناسب است که قصد دارند عملکرد موتور TU3 را به‌شکل اصولی ارتقا دهند و به‌جای استفاده از قطعات عمومی یا هدرزهای فاقد طراحی مشخص، محصولی با ابعاد فنی تعریف‌شده، فلنج ماشین‌کاری‌شده و جوشکاری استاندارد تهیه کنند.

مشخصات هدرز انجین آرتز TU3

مشخصات اعلام‌شده برای هدرز موتور TU3 انجین آرتز عبارت‌اند از:

• برند: انجین آرتز یا Engine Arts
• مناسب برای موتور TU3
• طراحی‌شده برای پژو 206 تیپ 2 و تیپ 3
• قابل بررسی برای پژو 207 مجهز به موتور TU3
• ساختار یک‌تکه با طول متوسط
• قطر لوله‌های اولیه: 35 میلی‌متر
• قطر لوله ثانویه: 38 میلی‌متر
• نوع کالکتور: ادغام‌شونده با زاویه بهینه
• جنس لوله‌ها: فولاد با آبکاری نیکل و کروم
• ضخامت فلنج: 10 میلی‌متر
• شکل دهانه فلنج: دایره‌ای
• نوع برش فلنج: CNC لیزری
• روش جوشکاری: آرگون GTAW
• دارای دو محل نصب سنسور اکسیژن
• افزایش راندمان اعلامی سازنده: حدود 6 اسب‌بخار
• طراحی با هدف بهبود توان و گشتاور، به‌خصوص در سربالایی‌ها

هدرز تیوتری انجین آرتز چیست و چه وظیفه‌ای دارد؟

در موتورهای احتراق داخلی، پس از سوختن ترکیب هوا و بنزین، گازهای حاصل از احتراق باید از طریق سوپاپ‌های دود از سیلندر خارج شوند. این گازها ابتدا وارد منیفولد دود و سپس وارد کاتالیزور و سایر بخش‌های سیستم اگزوز می‌شوند.

در منیفولد دود استاندارد، مسیرهای خروجی معمولاً کوتاه‌تر و فشرده‌تر هستند. طراحی کارخانه‌ای باید مجموعه‌ای از محدودیت‌ها مانند هزینه تولید، اشغال فضای کمتر، کنترل آلایندگی، صدای موتور و تولید انبوه را هم‌زمان پوشش دهد. به همین دلیل، منیفولد استاندارد الزاماً بهترین طراحی ممکن برای دستیابی به بیشترین راندمان موتور نیست.

هدرز به‌جای مسیر فشرده منیفولد فابریک، برای هر سیلندر یک مسیر لوله‌ای مجزا ایجاد می‌کند. این لوله‌ها که به آن‌ها رانر گفته می‌شود، در قسمت کالکتور به یکدیگر متصل شده و گازهای خروجی را به ادامه سیستم اگزوز هدایت می‌کنند.

طراحی رانرها، قطر لوله‌ها، طول مسیر، نحوه خم‌کاری و زاویه ورود آن‌ها به کالکتور تعیین می‌کند که پالس‌های خروجی موتور با چه سرعت و نظمی تخلیه شوند.

هدف اصلی هدرز تیوتری انجین آرت این نیست که فقط مسیر خروجی را بزرگ‌تر کند؛ بلکه باید میان سرعت حرکت گازها و ظرفیت عبور جریان تعادل برقرار شود. بزرگ کردن بی‌محاسبه قطر لوله می‌تواند سرعت گازهای خروجی را کاهش داده و عملکرد موتور را در دورهای پایین یا میانی ضعیف کند.

هدرز انجین آرتز چگونه راندمان موتور TU3 را بهبود می‌دهد؟

گازهای خروجی موتور به‌صورت یک جریان ثابت حرکت نمی‌کنند. هر بار که سوپاپ دود یکی از سیلندرها باز می‌شود، یک موج فشار یا پالس در مسیر اگزوز شکل می‌گیرد.

در یک هدرز مهندسی‌شده، طول و قطر رانرها به‌گونه‌ای انتخاب می‌شود که پالس خروجی هر سیلندر کمترین مزاحمت را برای سیلندرهای دیگر ایجاد کند. همچنین حرکت یک پالس در مسیر کالکتور می‌تواند به تخلیه بهتر گازهای باقی‌مانده از سیلندر دیگر کمک کند.

این فرایند با مفهوم Scavenging یا تخلیه مؤثر گازهای احتراق ارتباط دارد. هرچه گازهای سوخته بهتر از سیلندر خارج شوند، فضای بیشتری برای ورود ترکیب تازه هوا و سوخت در سیکل بعدی ایجاد می‌شود.

در موتور TU3 که توان و گشتاور آن نسبتاً محدود است، کاهش محدودیت مسیر خروج دود می‌تواند در موارد زیر تأثیر داشته باشد:

• پاسخ بهتر موتور هنگام فشردن پدال گاز
• افت کمتر توان در دورهای بالاتر
• کشش مناسب‌تر هنگام حرکت در سربالایی
• عملکرد بهتر هنگام روشن بودن کولر
• تنفس منظم‌تر موتور
• استفاده بهتر از تغییرات بعدی مانند کیت مکش یا ریمپ ECU

میزان این تغییرات در تمام خودروها یکسان نیست و به سلامت موتور، کیفیت نصب، وضعیت کاتالیزور، برنامه ECU، سوخت و ادامه سیستم اگزوز بستگی دارد.

چرا قطر لوله هدرز TU3 اهمیت دارد؟

انجین آرتز برای این هدرز قطر لوله اولیه 35 میلی‌متر و قطر لوله ثانویه 38 میلی‌متر را اعلام کرده است.

لوله‌های اولیه مستقیماً گاز خروجی هر سیلندر را دریافت می‌کنند. اگر قطر این لوله‌ها بیش‌ازحد کوچک باشد، در دور موتور بالا محدودیت جریان ایجاد می‌شود. در مقابل، اگر قطر رانرها بیش‌ازحد بزرگ انتخاب شود، سرعت گاز خروجی کاهش پیدا می‌کند و ممکن است گشتاور موتور در دورهای پایین و میانی افت کند.

این موضوع برای موتور TU3 اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا این موتور حجم 1.4 لیتر و توان پایه محدودی دارد. استفاده از لوله‌های بسیار بزرگ که برای موتورهای حجیم‌تر یا ستاپ‌های مسابقه‌ای طراحی شده‌اند، الزاماً به معنی عملکرد بهتر نیست.

قطر 35 میلی‌متری رانر اولیه و قطر 38 میلی‌متری قسمت ثانویه با هدف ایجاد تعادل میان سرعت تخلیه و حجم جریان انتخاب شده‌اند.

هنگام مقایسه هدرزهای مختلف نباید تنها به بزرگ‌تر بودن عدد قطر توجه کرد. طراحی کالکتور، طول رانرها، کیفیت خم‌کاری، شکل فلنج و هماهنگی با موتور نیز به همان اندازه مهم هستند.

کالکتور ادغام‌شونده با زاویه بهینه

کالکتور قسمتی از هدرز است که رانرهای مجزای سیلندرها در آن به یک مسیر مشترک تبدیل می‌شوند.

اگر لوله‌ها با زاویه نامناسب یا به‌شکل ناگهانی به یکدیگر متصل شوند، جریان گاز دچار آشفتگی می‌شود. این آشفتگی می‌تواند سرعت تخلیه را کاهش دهد و بخشی از مزیت استفاده از رانرهای مجزا را از بین ببرد.

در هدرز انجین آرتز TU3 از کالکتور ادغام‌شونده با زاویه بهینه استفاده شده است. هدف این طراحی، هدایت روان‌تر پالس‌های خروجی به مسیر مشترک و کاهش تداخل میان جریان سیلندرهاست.

کالکتور یکی از قسمت‌هایی است که کیفیت واقعی یک هدرز را مشخص می‌کند. ممکن است دو محصول از بیرون ظاهر مشابهی داشته باشند، اما فرم داخلی کالکتور و زاویه اتصال رانرهای آن‌ها متفاوت باشد.

به همین دلیل، خرید هدرز صرفاً بر اساس ظاهر براق، قطر بزرگ یا قیمت پایین تصمیم دقیقی نیست!

طراحی یک‌تکه با طول متوسط

هدرز انجین آرتز TU3 به‌صورت یک‌تکه و با طول متوسط طراحی شده است.

هدرزهای طول کوتاه معمولاً فضای کمتری اشغال می‌کنند و رفتار آن‌ها بیشتر به دورهای بالاتر متمایل است. هدرزهای رانر بلند نیز می‌توانند بر گشتاور در محدوده خاصی از دور موتور تأثیر بیشتری داشته باشند، اما به فضای نصب بیشتر و طراحی دقیق‌تری نیاز دارند.

هدرز طول متوسط تلاش می‌کند میان عملکرد در دورهای میانی و دورهای بالاتر تعادل ایجاد کند. این ویژگی برای خودرویی مانند پژو 206 تیپ 2 که بیشتر در خیابان و مسیرهای روزمره استفاده می‌شود، اهمیت دارد.

راننده یک خودروی شهری معمولاً فقط در دور موتور بسیار بالا رانندگی نمی‌کند؛ بنابراین قطعه‌ای که تنها برای محدوده محدود مسابقه‌ای طراحی شده باشد، ممکن است برای استفاده روزانه بهترین انتخاب نباشد.

طراحی یک‌تکه همچنین تعداد اتصالات میان بخش‌های هدرز را کاهش می‌دهد. بااین‌حال، کیفیت نصب و آب‌بندی اتصال هدرز به سرسیلندر و ادامه سیستم اگزوز همچنان باید با دقت بررسی شود.

فلنج 10 میلی‌متری هدرز TU3

فلنج، صفحه‌ای است که هدرز را به خروجی‌های دود سرسیلندر متصل می‌کند. این قسمت باید سطح صاف، سوراخ‌های دقیق و ضخامت کافی داشته باشد.

هدرز در زمان کار موتور به‌طور مداوم گرم و سرد می‌شود. این تغییرات دمایی باعث انبساط و انقباض فلز می‌شوند. اگر فلنج بیش‌ازحد نازک یا فاقد سطح صاف باشد، احتمال تاب برداشتن، نشتی دود و آسیب دیدن واشر افزایش پیدا می‌کند.

انجین آرتز در این محصول از فلنج 10 میلی‌متری استفاده کرده است. این ضخامت به حفظ استحکام فلنج در برابر سیکل‌های حرارتی کمک می‌کند.

بااین‌حال، ضخامت فلنج به‌تنهایی برای جلوگیری از نشتی کافی نیست. موارد زیر نیز اهمیت دارند:

● صاف بودن سطح سرسیلندر
● سلامت واشر هدرز
● ترتیب صحیح بستن پیچ‌ها
● استفاده از گشتاور مناسب
● سلامت استادها و مهره‌ها
● بازبینی اتصالات پس از چند مرتبه گرم و سرد شدن موتور

برش CNC لیزری و شکل دایره‌ای فلنج

فلنج این هدرز با استفاده از دستگاه CNC لیزری برش داده می‌شود. تولید به روش CNC امکان کنترل دقیق‌تر محل سوراخ‌ها، ابعاد دهانه‌ها و فاصله میان پورت‌ها را فراهم می‌کند.

عدم تطابق دهانه فلنج با پورت‌های خروجی سرسیلندر می‌تواند باعث ایجاد لبه در مسیر جریان شود. این لبه جریان دود را مختل کرده و آشفتگی ایجاد می‌کند.

شکل دهانه فلنج هدرز TU3 انجین آرتز به‌صورت دایره‌ای اعلام شده است. فرم دهانه باید با طراحی خروجی دود موتور TU3 و رانرهای هدرز هماهنگ باشد.

در نصب‌های تخصصی‌تر می‌توان تطابق پورت سرسیلندر، واشر و فلنج را نیز بررسی کرد. البته هرگونه پورت‌کاری یا تغییر در سرسیلندر باید توسط فرد متخصص انجام شود و برای یک موتور استاندارد الزاماً ضروری نیست.

جنس فولادی با آبکاری نیکل و کروم

لوله‌های هدرز انجین آرتز TU3 از فولاد ساخته شده‌اند و برای محافظت سطحی، آبکاری نیکل و کروم دارند.

فولاد از استحکام مناسبی برخوردار است و در ساخت قطعات سیستم اگزوز کاربرد زیادی دارد. آبکاری نیکل و کروم نیز با هدف افزایش مقاومت سطح قطعه در برابر خوردگی و شرایط محیطی انجام می‌شود.

مقاومت واقعی هدرز در طول زمان به عوامل مختلفی بستگی دارد:

● کیفیت فولاد پایه
● کیفیت و یکنواختی آبکاری
● دمای کاری موتور
● میزان تماس قطعه با رطوبت
● نشت روغن یا مایعات روی هدرز
● کیفیت و دقت نصب
● شرایط نگهداری خودرو

آبکاری نیکل و کروم را نباید با استیل ضدزنگ 304 یکسان دانست. در این محصول، جنس پایه فولاد است و سطح آن آبکاری شده است.

همچنین تغییر رنگ سطح هدرز بر اثر حرارت می‌تواند تا حدی طبیعی باشد و الزاماً نشانه خرابی قطعه نیست. بااین‌حال، زنگ‌زدگی عمیق، پوسته شدن شدید یا ترک جوش باید بررسی شود.

جوشکاری آرگون GTAW

اتصال رانرها، فلنج و کالکتور این هدرز با روش جوشکاری آرگون GTAW انجام می‌شود. این روش با نام TIG نیز شناخته می‌شود.

جوشکاری GTAW امکان کنترل دقیق‌تر حرارت و حوضچه مذاب را فراهم می‌کند و برای ساخت قطعاتی که به اتصال تمیز و دقیق نیاز دارند، مناسب است.

هدرز در معرض دمای بالا، ارتعاش موتور و تغییرات پیوسته حرارتی قرار دارد؛ بنابراین کیفیت جوش‌ها اهمیت زیادی دارد. جوش نامناسب ممکن است در طول زمان ترک بخورد یا باعث نشتی دود شود.

البته استفاده از عنوان «جوش آرگون» به‌تنهایی تضمین‌کننده کیفیت نیست. مهارت جوشکار، آماده‌سازی سطح، میزان نفوذ جوش، مونتاژ دقیق و کنترل نهایی محصول نیز در نتیجه نقش دارند.

دو محل نصب سنسور اکسیژن

یکی از ویژگی‌های مهم هدرز انجین آرتز TU3، وجود دو محل برای نصب سنسور اکسیژن است.

سنسور اکسیژن میزان اکسیژن باقی‌مانده در گازهای خروجی را اندازه‌گیری می‌کند و اطلاعات آن برای کنترل نسبت سوخت به هوا در اختیار ECU قرار می‌گیرد.

برخی نسخه‌های خودرو ممکن است از یک سنسور اکسیژن و برخی نسخه‌ها با توجه به استاندارد آلایندگی و سیستم مدیریت موتور از آرایش متفاوتی استفاده کنند.

وجود دو محل سنسور روی هدرز، امکان سازگاری با نسخه‌های مختلف سیستم اگزوز و ECU را افزایش می‌دهد. بااین‌حال، محل استفاده از هر سنسور و نحوه مسدود کردن محل بلااستفاده باید توسط نصاب متخصص مشخص شود.

در هنگام نصب باید موارد زیر کنترل شوند:

سالم بودن رزوه محل سنسور
فاصله سیم سنسور از سطح داغ هدرز
کشیده نشدن سیم سنسور
جلوگیری از تماس سوکت با بخش‌های متحرک
نصب سنسور در محل مناسب
مسدود کردن اصولی محل بلااستفاده
بررسی خطاهای ECU پس از نصب

نصب اشتباه سنسور اکسیژن می‌تواند باعث روشن شدن چراغ چک، افزایش مصرف سوخت، بد کار کردن موتور یا ثبت خطای مربوط به ترکیب سوخت شود.

افزایش توان هدرز انجین آرتز TU3 چقدر است؟

انجین آرتز افزایش راندمان حدود 6 اسب‌بخار را برای این محصول اعلام کرده است.

این عدد باید به‌عنوان نتیجه اعلامی سازنده در شرایط مناسب در نظر گرفته شود، نه افزایش تضمینی برای تمام خودروهای مجهز به TU3.

میزان توان واقعی پس از نصب به عوامل زیادی وابسته است:

● سلامت موتور
● میزان کمپرس سیلندرها
● وضعیت شمع و کوئل
● سلامت انژکتورها
● کیفیت بنزین
● طراحی ادامه سیستم اگزوز
● برنامه ECU
● نوع دریچه گاز و سیستم مکش
● دمای محیط
● ارتفاع محل آزمایش
● نحوه اندازه‌گیری قدرت

برای مشخص شدن افزایش توان واقعی، خودرو باید پیش و پس از نصب در شرایط یکسان روی دستگاه داینو آزمایش شود.

احساس بهتر شدن شتاب یا کشش می‌تواند برای راننده قابل‌تشخیص باشد، اما جای اندازه‌گیری علمی توان و گشتاور را نمی‌گیرد.

تأثیر هدرز TU3 در سربالایی

یکی از نکاتی که سازنده برای این محصول مطرح کرده، بهبود قدرت موتور به‌خصوص در سربالایی‌هاست.

موتور TU3 به دلیل حجم 1360 سی‌سی و توان محدود، هنگام حرکت در مسیرهای شیب‌دار، حضور چند سرنشین یا روشن بودن کولر فشار بیشتری تحمل می‌کند. اگر مسیر خروج دود محدود باشد، تخلیه نامناسب گازها می‌تواند بخشی از توان قابل استفاده موتور را کاهش دهد.

هدرز با بهبود جریان خروجی می‌تواند به تنفس بهتر موتور و حفظ مناسب‌تر کشش در بخشی از محدوده دور موتور کمک کند.

بااین‌حال، نباید انتظار داشت نصب هدرز به‌تنهایی محدودیت حجم موتور TU3 را کاملاً از بین ببرد. وزن خودرو، دنده انتخاب‌شده، سلامت موتور، شیب مسیر و بار خودرو همچنان تعیین‌کننده هستند.

هدرز یک قطعه تقویتی است، نه جایگزینی جادویی برای موتور قوی‌تر!

آیا نصب هدرز شتاب پژو 206 تیپ 2 را بهتر می‌کند؟

بهبود تخلیه دود می‌تواند پاسخ موتور و شتاب‌گیری را در بخشی از محدوده دور موتور بهتر کند. این تغییر ممکن است هنگام سبقت، افزایش سرعت در دنده‌های میانی یا حرکت در سربالایی محسوس باشد.

اما شتاب خودرو فقط به توان موتور وابسته نیست. عوامل زیر نیز تأثیر دارند:

● وزن خودرو و سرنشینان
● سلامت دیسک و صفحه و وضعیت گیربکس
● کیفیت تایرها و فشار باد لاستیک
● سلامت سیستم سوخت‌رسانی و کیفیت بنزین
● مپ ECU
● شرایط جاده و آب‌وهوا

اگر موتور خودرو افت کمپرس، مشکل جرقه، گرفتگی یا ایراد سوخت‌رسانی داشته باشد، ابتدا باید مشکل اصلی برطرف شود. نصب هدرز روی موتور معیوب، ایراد فنی را درمان نمی‌کند!

آیا هدرز باعث کاهش مصرف سوخت می‌شود؟

نصب هدرز به‌تنهایی تضمینی برای کاهش مصرف سوخت نیست!

اگر مسیر خروج دود بهتر شود و ECU نیز بتواند شرایط جدید را به‌درستی مدیریت کند، ممکن است راندمان موتور در بعضی شرایط بهبود پیدا کند. اما مصرف نهایی همچنان به سبک رانندگی وابسته است.

بسیاری از رانندگان پس از نصب قطعات تیونینگ، بیشتر از دور موتور بالا و دریچه گاز باز استفاده می‌کنند. در چنین شرایطی طبیعی است که مصرف سوخت کاهش پیدا نکند و حتی بیشتر شود.

سلامت سنسور اکسیژن، برنامه ECU، وضعیت انژکتورها و کیفیت نصب هدرز نیز در مصرف سوخت تأثیر دارند.

بنابراین ادعای «کاهش قطعی مصرف بنزین با نصب هدرز» برای تمام خودروها قابل‌اعتماد نیست.

آیا نصب هدرز TU3 به ریمپ نیاز دارد؟

هدرز انجین آرتز TU3 را می‌توان بدون ریمپ نیز نصب کرد، اما بررسی عملکرد ECU پس از نصب می‌تواند مفید باشد.

در خودرویی که فقط هدرز روی آن نصب شده و سایر بخش‌ها استاندارد هستند، ECU معمولاً می‌تواند تا حدی شرایط را مدیریت کند. بااین‌حال، در ستاپ‌هایی که هم‌زمان قطعات زیر تغییر کرده‌اند، تنظیم ECU اهمیت بیشتری پیدا می‌کند:

● کیت مکش و فیلتر هوای اسپورت
● دریچه گاز
● قطعات داخلی موتور مخصوصا میل سوپاپ
● لوله وسط و منبع اگزوز
● افزایش نسبت تراکم

ریمپ اصولی باید بر اساس بررسی پارامترهای موتور و در صورت امکان سنجش نسبت هوا به سوخت با وایدبند انجام شود.

استفاده از یک فایل آماده (!) برای تمام خودروهای TU3، بدون توجه به سلامت موتور و قطعات نصب‌شده، روش دقیقی برای تیونینگ نیست.